به گزارش چهل ماه نیوز به نقل از  صبح توس؛ از دیرباز بازار افغانستان یکی از اصلی‌ترین بازارهای هدف جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌آید که به دلیل مشترکات فرهنگی می‌تواند نقش مهمی در شکستن تحریم‌ها و ایجاد ارزش افزوده در اقتصاد ایران ایفا کند.

یک از این اقدامات که طی چندین سال گذشته مغفول مانده است، کشت فراسرزمینی است. این نوع کشت از چندین سال گذشته به عنوان یکی از راهبردهای جمهوری اسلامی ایران برای تامین نیازهای غذایی مطرح شده است؛ نیاز ایران بر اساس سیاست وزارت‌خانه جهاد کشاورزی جو، ذرت و انواع دانه‌های روغنی اعم از سویا و کلزا است که در افغانستان نیز امکان کشت همه این موارد وجود دارد.

در همین خصوص مسعود وجداني‌فرد، مشاور رئيس سازمان جهاد کشاورزي جمهوري اسلامي ايران در امور توليدات گياهي و کشت فراسرزميني در گفت و گو با صبح توس، اظهار کرد: کشور ايران در منطقه خشک و نيمه خشک قرار دارد و آب مورد نياز براي تأمين غذا موجود نيست بنابراين نيازهاي غذايي کشور بايد از خارج وارد يا تأمين شود و بر اساس فرآيند کشت فراسرزميني به صورت مجازي همان ميزان آب صرف تهيه مواد غذايي مي‌شود.

وی افزود: پيرو مصوبه هيئت وزيران در اواخر سال گذشته دکتر شاطرزاده به‌عنوان مجري طرح کشت فراسرزميني در وزارت جهاد کشاورزي مشخص شده است. بر اساس مصوبه سال ۱۳۹۵، فعاليت در اين زمينه را شامل چند مرحله کرده است که در مرحله اول، آن چيزي که کشور نياز دارد را در اولويت قرار داده است. در اين طرح افراد در کشور ديگر کشت و کار مي‌کنند و با آب تأمين شده از سوي آن کشور نتيجه فعاليت کشاورزي خودشان را وارد کشور ايران مي‌کنند.

وجداني‌فرد خاطر نشان شد: اولويت‌هاي وزارت‌خانه جهاد کشاورزي در خصوص کشت فراسرزميني مواردي از جمله جو، ذرت و دانه‌هاي روغني بر اساس نياز جامعه اعلام شده است. هر فرد يا هر فعال بخش کشاورزي بتواند اعلام آمادگي کند که ۵۰ هزار تن در يک سال از اين محصولات را تأمين مي‌کند پروانه فعاليت دريافت خواهد کرد و مورد حمايت قرار مي‌گيرد؛ البته اولويت با تعاوني‌ها و تشکل‌هاي دامداري است که مصرف‌کننده‌هاي اصلي محصولات ذکر شده هستند.

مشاور رئيس سازمان جهاد کشاورزي گفت: نيمي از ميزان دانه‌هاي روغني وارد شده و کنجاله‌ها در صنعت دامپروري مصرف مي‌شود. از مواردي که هم‌اکنون کشت فراسرزميني در حال انجام است، در قزاقستان يک مورد در حال اجازه زمين ۴۵۰۰ هکتاري براي کشت فراسرزميني است و مورد ديگر در ازبکستان ۵۴۰۰ هکتار زمين در حال انعقاد قرارداد هستند که کشت و کار کنند و مجموعه ديگري هم در قالب اتحاديه گاوداران صنعتي استان خراسان رضوي درخواست داده‌اند که همه اين موارد به وزارت خانه جهاد کشاورزي معرفي شدند.

وی افزود: در سنوات گذشته کشت فراسرزميني چغندر قند در افغانستان صورت مي‌گرفت اما امسال درخواست کشت علوفه و ينجه نيز داده شده که شامل شرايط خاص قرنطينه‌اي حفظ نباتات در مرز است و بر اين اساس محصول چغندر قند بايد خالص و عاري از هر گونه خاک و آلودگي ويروسي باشد و محصول ينجه هم نياز به درجه حرارت بالايي در نگهداري دارد. امروز نياز کشور بر اساس سياست وزارت خانه جو، ذرت و انواع دانه‌هاي روغني اعم از سويا و کلزا است که در افغانستان نيز امکان کشت همه اين موارد وجود دارد.

وجداني‌فرد ادامه داد: مصوبه هيئت وزيران چند نهاد ديگر را در اين زمينه از جمله وزارت امور خارجه دخيل دانسته است که بحث رواديد و عوارض عبور و مرور را بر عهده دارند چراکه براي فردي که قرار است کشت و کار در کشور ديگري داشته باشد حداقل بايد عوارض رفت و آمد مجموعه در نظر گرفته نشود. فعالان اقتصادي به واسطه رايزن‌هاي بازرگاني وزارت خارجه مي‌توانند مورد حمايت‌هاي کنسولي قرار بگيرند و در قراردادهاي منعقد شده دولت‌ها نيز نقش حامي داشته باشند و البته دستگاه‌هايي همچون وزارت اقتصاد و دارايي، بانک مرکزي، صندوق ذخيره ارزي، وزارت کار، رفاه و امور اجتماعي نيز در طرح کشت فراسرزميني بر اساس وظايف مختلف دخيل هستند. حمايت بين دستگاهي براي تأمين نهادها، بذر و کود و تأمين ماشين‌آلات و نيروي کار جزو سياست‌هاي قطعي است. در گمرک مشکلات خاصي نيست و به عنوان نمونه بحث قرنطينه محصولات در گمرک مستقر است.

مشاور رئيس سازمان جهاد کشاورزي تصریح کرد: در جو و ذرت هيچ مشکل و مانعي در کشت فراسرزميني در افغانستان نداريم و اقلام مناسب آن نيز قابل تأمين است و با توجه به اقليم مشابه استان خراسان رضوي حتي مي‌توانيم اقلام مورد نياز کشت فراسرزميني را در استان خراسان رضوي تأمين کنيم. در تأمين بذر و نهاده‌ها در طرح کشت فراسرزميني مانعي وجود ندارد و باتوجه به معادلات اقتصادي ارزي به عنوان مثال محصول جو را در کشور هدف کشت فراسرزميني ۱۱ هزار تومان خريداري مي‌کنند اما در ايران با توجه به هزينه‌هاي حمل و نقل کيلويي ۶ هزار تومان توسط دامداران خريداري مي‌شود.

وی در پایان بیان کرد: در آسياي ميانه از اواسط شهريورماه کشت پاييزه آغاز مي‌شود و اسفند سال آينده نيز کشت بهاره برنامه‌ريزي خواهد شد. ورود آب مجازي و امنيت پايدار غذايي براي جهاد کشاورزي داراي اهميت است تا مواد غذايي مورد نياز از مطمئن‌ترين نقاط تأمين شود. کشت فراسرزميني از چندين سال گذشته به عنوان يکي از راهبردهاي جهاد کشاورزي جمهوري اسلامي ايران مطرح شده و بايد براي اراضي کشورهاي همسايه قراردادهاي ۵ تا۱۰ ساله منعقد شود تا تأمين محصولات غذايي و اشتغال محقق شود.

رفع موانع تجارت؛ نزدیکی دو ملت

محمود سيادت، عضو هيأت مديره اتاق مشترک ايران و افغانستان در گفت و گو با صبح توس اظهار کرد: بزرگ‌ترين امتيازي که بين دو ملت ايران و افغانستان است و هيچ دولت و سياستي نمي‌تواند بين اين دو ملت فاصله بيندازد، زبان مشترک است و به هر حال دوستان افغانستاني در طول بيش از ۴ دهه جنگ و خونريزي و بسياري از مشکلات داخلي و مهاجرت، اندوخته بسياري در حوزه‌هاي تجارت و خدمات دارند ولي در برهه زماني مهاجرت در بخش مديريت و دانش و تکنولوژي کمتر فرصت يادگيري فراهم شده و خلأيي وجود دارد که البته با استعداد و پشتکاري که اين مردم دارند مي‌توانند اين خلاً را پر کنند. در همين بازه زماني، جوانان تحصيل کرده و مستعد و علاقه‌مند ايراني مي‌توانند کمک کنند به اين فرآيند و انتقال دانش و تکنولوژي که مورد نياز افغانستان است و همچنين در بخش پزشکي، گردشگري، توليدي و خدماتي به دليل همان زبان مشترک و فاصله نزديک جغرافيايي و تا حدود زيادي فرهنگ مشترک اقدامات زيادي قابل انجام است.

هيچ دو ملتي در دنيا به اين قرابت و نزديکي نيست

وی تصریح کرد: حضور  بيشتر از ده ميليون مهاجر افغانستاني در طول اين سالها و در بازه هاي زماني مختلف در ايران باعث شده است فرهنگ مصرف ايران در بين دوستان افغانستاني رسوخ بيشتري پيدا کند و اينها همه عواملي است که استعداد رشد و افزايش ارتباطات تجاري را بين دو ملت و دو کشور محقق  مي‌کند. اگر امروز افغانستان کنجد توليد مي‌کند، ما هم به آن محصول نياز داريم ديگر نبايد کنجد از کنيا و پاکستان وارد کنيم، بايد محدود کنيم و در اين زمينه تمهيداتي داشته باشيم؛ يا مثلاً اگر ما امروز بنا به اين داريم که هم اشتغال در افغانستان ايجاد شود و هم امنيت در مرزهاي ما ايجاد شود بايد در دشت فراه افغانستان که در همسايگي خراسان جنوبي است و امکانات خوبي براي کشت وسيع هندوانه ايجاد شده بايد هندوانه افغانستان را وارد کنيم و هم اشتغال ايجاد کنيم و مشکلات امنيتي ناشي از بيکاري را کاهش دهيم.

سيادت بیان کرد: براي کاشت چغندر قند در هرات امکان، علاقه‌مندي و فرصت وجود دارد تا چغندر کارخانه قند در تربت جام، تربت حيدريه و بيرجند را تأمين کند لذا نبايد سخت‌گيري از سوي سازمان‌هاي مسئول در ورود کالا صورت بگيرد و حتما بايد تعرفه واردات چغندر به صفر برسد. بسياري از کالاهاي توليدي افغانستان مانند کشمش و انار و انگور که در ايران مازاد توليد داريم را مي‌توانيم در بازاريابي‌هاي خارجي براي فروش اين محصولات تسهيلاتي ايجاد کنيم، در بسته‌بندي و بحث‌هاي قرنطينه‌اي و برندينگ کمک کنيم و موانع عدم همکاري را برطرف کنيم.

عضو هيأت مديره اتاق مشترک ايران و افغانستان خاطر نشان شد: اگر راه آهن با هزينه‌هاي بسيار سنگين راه انداري شده بايد فضاي تردد بين دو کشور مراقبت شود تا به گونه‌اي نباشد که افغانستان از مسيري که با ميليون‌ها دلار سرمايه‌گذاري در حال ايجاد است استفاده نکند؛ مسير راه آهن بهترين، ارزان‌ترين و سريع‌ترين مسير براي رساندن کالا به افغانستان و همچنين کالاهاي توليدي افغانستان به ايران مي‌تواند قلمداد شود اما بايد با جديت و برنامه‌هاي درست‌تري اقدام شود. امروز افغانستان سعي دارد مسير را تا شهرک صنعتي هرات قرار است ادامه بدهد که اين پروژه به شرکتي از ازبکستان واگذار شده چراکه اين شرکت در گذشته از مسير حيرتان تا مزار شريف موفق عمل کرده است لذا در کشور ما نيز بايد متولي واحد در اين زمينه کنترل روابط دو کشور را داشته باشد.

وی تاکید کرد: اگر قطارهاي مسافربري در اين مسير ايجاد شود مي‌تواند سالانه در تردد مسافران کمک کند و روابط دو کشور را تضمين کند.

فرصت‌های سرمایه‌گذاری افغانستان – ایران

ايجاد منطقه مشترک توليدي و اقتصادي بين دو کشور، افغانستان را مي‌تواند به آبهاي آزاد جنوب متصل کند و دسترسي راحت‌تري را براي ايران ايجاد کند.

محمدعلي اميرفخريان، رئيس اداره بازرگاني خارجي سازمان صنعت، معدن و تجارت (صمت) خراسان رضوي در گفت و گو با صبح توس اظهار کرد: تجارت ايران و افغانستان به دليل نزديکي فرهنگي، زباني و جغرافيايي داراي درهم تنيدگي خاصي بين دو منطقه هرات و خراسان رضوي است. ولايت هرات به عنوان يکي از استان‌هاي غربي افغانستان، قطب صنعتي اين کشور شناخته مي‌شود که به دليل حضور فعالان اقتصادي دو کشور است.

وی افرود: در آينده يک سري توليدات نهايي را در افغانستان از جمله آبميوه و بيسکويت و ديگر مواد غذايي اينچنيني شاهديم؛ صادرکنندگان نيز براي حفظ بازار و توليد نهايي کالا در آنجا حضور خواهند يافت و مواد اوليه اين کارخانجات از جمله روغن و قوام‌دهنده‌ها براي توليد و بسته بندي صادر خواهد شد تا صنايع مورد اشاره به توليد منجر شود. صادرات خدمات فني و مهندسي در زمينه کشاورزي، ساختمان و دام و طيور افزايش خواهد داشت و از نظر صنايع هاي‌تک و شرکت‌هاي دانش بنيان نيز ايران به اين سمت محصولات جهت‌دهي دارد.

اميرفخريان عنوان کرد: کشت فراسرزميني را نيز در دستور کار داريم که اين نوع کشت يعني توليد محصولات کشاورزي در افغانستان و انتقال آن به ايران از سوي جهاد کشاورزي و کميته‌هاي مربوطه پيگيري مي‌شود. کشت فراسرزميني در مقوله اقلام اساسي مطرح است که ايران در حال واردات از خارج از کشور مي‌باشد و نياز کشور است؛ براي محصولاتي مانند چغندرقند براي تأمين خوراک کارخانجات قند استان، جو، ذرت و نهاده‌هاي دامي بحث کشت فراسرزميني مطرح است.

رئيس اداره بازرگاني خارجي سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوي گفت: جهاد کشاورزي در زمينه کشت فراسرزميني سنجش ظرفيت و آزمايشات لازم در مورد کشت آن نقطه و مواد ريزمغذي براي رسيدن به محصول بهتر، تأمين بذر و قرنطينه اقداماتي خواهد داشت. ظرفيت‌هاي صادراتي بالفعل ايران مشخص است لذا افغانستان در پي آن است که نسبت به توليد اقلام در کشور خودش اقدام کند و اين باعث خواهد شد سبد صادراتي ايران به افغانستان دچار تغيير شود که بايد در اين زمينه برنامه‌ريزي شود و دنبال ظرفيت‌هاي بالقوه باشيم.

منطقه ويژه اقتصادي مشترک و تعرفه‌ ترجيحي

وی ادامه داد: از بزرگ‌ترين معضلات تجارت ايران و افغانستان نبود زيرساخت‌هاي کافي مرزي بين دو کشور است که باعث ازدحام کاميون‌ها در مرز و اتلاف زمان و هزينه و افزايش قيمت نهايي کالا مي‌شود. از ديگر معضلات عمده نبود منطقه ويژه اقتصادي مشترک با افغانستان است. وجود اين منطقه اقتصادي يا توليدي مي‌تواند براي دو کشور سبب خير باشد تا رابطه بلندمدت و برد و بردي را ايجاد کند. مراودات مالي و تحريم و ارتباطات بانکي از ديگر مشکلات تجارت است. بحث تعرفه‌هاي ترجيحي را حتما بايد با افغانستان به سرانجام برسانيم و تعرفه‌هاي ترجيحي بين دو دولت داشته باشيم هرچند به صورت يک طرفه اين تعرفه را به برخي اقلام صادراتي مانند کنجد و محصولات کشاورزي داديم ولي اين کافي نيست و بايد نسبت به رقبا گسترده‌تر در اين زمينه عمل شود که البته در دستور کار سازمان توسعه و تجارت است؛ اين تصميمات بايد کارشناسي شود و به طرف مقابل پيشنهاد شود لذا مستلزم زمان است و اميدواريم در سال جاري اين مورد محقق شود.

آينده خط ريلي خواف-هرات

اميرفخريان تاکید کرد: اين خط ريلي به دليل اينکه هنوز تا ۴۰ کيلومتري هرات امتداد يافته و کاملاً به هرات متصل نشده جاي رشد و افزايش حجم مراودات را دارد اما بايد بازنگري در هزينه‌هاي حمل و نقل ريلي توسط راه آهن ايران بشود تا صادرکنندگان بتوانند با رغبت بيشتري کالاي خود را به مرز رسانده و از اين طريق استفاده کنند. راه آهن ايران به بنادر جنوبي و شمالي متصل است و مي‌تواند مسير خوبي براي ترانزيت کالا به افغانستان و صادرات باشد. راه آهن مربوطه فعال شده است و هر کاري به تدريج رشد پيدا خواهد کرد اما بايد مشکلات بررسي شود و راه آهن ايران نيز بايد تجار را به استفاده از حمل و نقل ريلي ترغيب کنند تا از بار ترافيکي دوغارون کاسته شود و سرمايه‌گذاري که در اين زمينه انجام شده تقويت شود. دورنماي اين پروژه اين است که از طريق افغانستان به آسياي ميانه و کشورهاي ازبکستان و تاجيکستان متصل شود که اين امر مي تواند منافع بلند مدتي را براي کشور به همراه داشته باشد.

نمايشگاه‌هاي مشترک ايران و افغانستان

رئيس اداره بازرگاني خارجي سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوي بیان کرد: اعزام و پذيرش هيئت‌هاي بازرگاني و برگزاري نمايشگاه‌ها براي معرفي بازارها و تاجران است که مي‌توانند از مشوق‌هاي آن که بخشي به صورت يارانه پرداخت مي شود استفاده کنند تا براي صادرات و معرفي کالا به اين کشورها اقدام کنند. همه ساله تعدادي نمايشگاه با محوريت خراسان رضوي در افغانستان برگزار مي‌کنيم و اعلام پذيرش هيئت بازرگاني نيز به صورت دائم فعال است. پذيرش هيئت و تاجران افغانستاني و برگزاري نمايشگاه به صورت متقابل در نمايشگاه بين‌المللي برگزار مي‌شود. در شرايط کرونايي به صورت وبينار براي معرفي محصولات ايراني و توليدکنندگان اقداماتي انجام شده است.

منطقه مشترک توليدي و اقتصادي در شرق ايران

وی در پایان عنوان کرد: هر دو دولت بايد کارهاي مشترک بزرگي را در راستاي روابط بلند مدت و برد برد ايجاد کنند که از مهم‌ترين آنها مي‌توان به ايجاد منطقه مشترک توليدي و اقتصادي بين دو کشور اشاره کرد که افغانستان را مي‌تواند به آب‌هاي آزاد جنوب متصل کند و دسترسي راحت‌تري را براي ايران در نقطه باثبات با زيرساخت‌هاي ايران به بازارهاي افغانستان ايجاد کند. با وجود منطقه آزاد قشم، کيش، چابهار در کشور اما در شرق کشور منطقه آزاد وجود ندارد و منطقه ويژه اقتصادي نيز محدود است که با وجود ظرفيت‌هايي براي پيشبرد بازرگاني و تجارت هر دو کشور ضرورت آن احساس مي‌شود.

انتهای پیام/