بدون نظر
 
شکر یا معضلات زیست محیطی نیشکر؛مسئله این است!
تاریخ انتشار : 13 نوامبر 2015 در 17:53
 
نیشکر یکی از ظرفیت های استان خوزستان به شمار می رود اما برداشتن گام های کند سبب به هدر رفتن فرصت ها و تبدیل شدن آن به تهدید می شود.

شکر یا معضلات زیست محیطی نیشکر؛مسئله این است!

 

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛  به نقل از رهیاب، شکرستان یکی دیگر از اسامی خوزستان است و این موضوع نشان می دهد که تولید شکر محصول خوزستان در دوران مختلف بوده است.

اوج اهمیت نیشکر در خوزستان را قبل از اسلام در دوره ساسانیان باید جست. در قرون اولیه هجری نی عسکری یکی از بهترین و پر عیارترین انواع نیشکرهای خوزستان بود و شوشتر، شوش، جندی شاپور و اهواز به مراکز استحصال شکر و تصفیه آن تبدیل شده بودند.
آبادانی مزارع نیشکر اهواز تا قرن پنجم و ششم هجری نیز باقی بود، اما کم کم این رونق رو به زوال نهاد و به تولید محلی بسنده شد.
براسای بررسی های علمی، از نظر فیزیولوژی نیشکر بدون تصفیه می تواند تا ۱۸۰ تن نی در هکتار تولید کند و خوزستان تنها منطقه در جهان است که تا ۲۲۰ تن نی در هکتار نیز تولید کرده است.
مبداء انتقال نیشکر به ایران
برخی از مورخین نظیر پرفسور گریشمن از رواج کشت نیشکر در ایران از زمان اشکانیان یاد می کنند. اما برخی مورخین نیز کشت نیشکر را پس از لشکرکشی های داریوش اول به هندوستان در اویل قرن پنجم قبل از میلاد یا پس از حمله اسکندر مقـدونی به هند و بـازگشت وی به ایـران می دانند.
آشنایی با کلیات طرح
به سبب نیاز کشور به شکر و جلوگیری از واردات آن، در سال ۱۳۶۲ شورای شکر تشکیل و طی مطالعاتی که از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۵ توسط صندوق مطالعات شکر صورت گرفت، ضرورت تاسیس شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی به تصویب مجلس رسید و این شرکت در سال ۱۳۶۹ تاسیس شد و اجرای طرح مطالعاتی مذکور را بر عهده گرفت.
 بند (هـ) تبصره ۲۹ قانون برنامه اول، وزارت کشاورزی (وقت) را مکلف کرد تا به منظور خودکفایی در تامین شکر مورد نیاز کشور به ایجاد ۷ واحد کشت و صنعت نیشکری به وسعت ۸۴ هزار هکتار خالص کشت نیشکر و احداث کارخانجات شکر، تصفیه شکر، خوراک دام، تخته صنعتی (MDF)، کاغذ و کارخانجات بیوتکنولوژی مورد نیاز کشور از قبیل خمیر مایه و الکل با ظرفیت مناسب اقدام کند.
 کشت و صنعت امام خمینی (ره)، امیر کبیر، دعبل خزاعی، میرزاکوچک خان، سلمان فارسی، حکیم فارابی و دهخدا از کشت و صنعت های ایجاد شده در خوزستان هستند.
آثار اقتصادی اجرای طرح توسعه نیشکر
تأمین شکر مصرفی حدود ۲۳ میلیون نفر با مصرف سرانه ۳۰ کیلوگرم درسال، تأمین کاغذ مصرفی حدود ۲۷ میلیون نفر با مصرف سرانه ۱۳ کیلوگرم درسال،
تأمین تخته صنعتی (M.D.F) مصرفی حدود ۱۸ میلیون نفر با مصرف سرانه ۵/۵ کیلوگرم درسال، فراهم آوردن امکانات تولید ۳۵ هزارتن گوشت قرمز با استفاده از خوراک دام تولیدی که با مصرف سرانه ۱۶ کیلوگرم، گوشت مورد نیاز حدود ۲/۲ میلیون نفر از جمعیت کشور فراهم می‌شود، تولید محصولات بیوتکنولوژی (مانند خمیرمایه الکل و غیره) که هم مصرف داخلی دارد و هم قابل صدور به خارج از کشور است، ایجاد بیش از ۵۰ هزار شغل (حدود ۲۵ هزار شغل مستقیم و بیش از  ۲۵ هزار شغل غیرمستقیم)، تولید ۷ میلیون تن نیشکر با ایجاد هفت واحد کشت و صنعت، تولید ۷۰۰ هزارتن شکر با احداث هفت کارخانه ۱۰۰ هزارتنی، تولید ۳۵۰ هزارتن کاغذ با احداث چهار کارخانه، تولید ۳۰۰ هزارتن خوراک دام با احداث سه کارخانه، تولید ۱۰۰ هزارتن تخته فیبر صنعتی (M.D.F) با احداث یک کارخانه، تولید ۳۳ میلیون لیتر الکل با احداث یک کارخانه، تولید ۱۰ هزارتن خمیرمایه خشک فعال با احداث یک کارخانه.
ویژگیهای طرح
بمنظور احیای زمینهای بایر و با هدف حفظ حقوق کشاورزان منطقه، اراضی طرح از میان شورترین زمینها و در فاصله حداقل ۵/۱ کیلومتری از سواحل کارون انتخاب شد.
کارشناسان با توجه به شوری بسیار زیاد خاک به ویژه در واحدهای جنوبی با انجام کار زهکشی بسیار سنگین بطول حدود ۱۷ هزار کیلومتر میزان این شوری را تعدیل کردند.
اما این طرح همیشه مورد انتقاد کارشناسان واقع شده است. محمد جعفر بهتاش عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز در این باره می گوید: بدیهی است که شالوده ابتدایی چنین طرح های عظیم و زیربنائی نیازمند رعایت بسیاری از اصول علمی، عملی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است که اگر اینگونه نباشد، عمدتاً چنین کوشش هایی مثمرثمر نبوده و یا کارآئی و ثمره بخشی مورد نظر را نخواهد داشت.
وی می افزاید: معمولاً اجرای طرح های توسعه ای و زیربنائی و به ویژه کشاورزی دستخوش بسیاری از عوامل وابسته و غیر وابسته می شوند که عموماً در نگاه های اولیه یا نادیده مانده اند و یا کم اهمیت تلقی شدند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز عنوان می کند: به همین دلیل و به مرور زمان هرچه از عمر اجرائی اینگونه طرح ها بیشتر سپری می شود، آثار و تبعات اینگونه عوامل بیشتر ظاهر شده و سبب بروز مشکلات و عوامل ناخواسته ای می شوند و طرح های توسعه نیشکر و صنایع جانبی نیز علیرغم جایگاه توجه به آنها و موفقیت های نسبی اولیه از این قاعده مستثنی نیستند.
وی بیان می کند: براین اساس و صرفاً به جهت بررسی وضعیت شرکت های توسعه نیشکر و صنایع جانبی، به برخی از مهمترین عوامل درونی(سر منشاء آنها در درون شرکت های توسعه نیشکر و صنایع جانبی است) و عوامل بیرونی(از خارج از شرکت های توسعه نیشکر و صنایع جانبی تاثیر گذارند) موثر بر فعالیت های شرکت های توسعه نیشکر و صنایع جانبی اشاره می شود. اگرچه این عوامل تمامی عوامل نیستند.
عدم تطابق نیازهای آبی با آب های منطقه ای
وی عدم تطابق نیاز آبی نیشکر با ظرفیت های منابع آبی منطقه را یکی از این عوامل می داند و ادامه می دهد : میزان آب برداشتی شرکت های نیشکر از آبراهه های استان خوزستان سبب ایجاد اختلال در سهمیه آب برای سایر واحدهای کشاورزی کلان و خرد دولتی و غیر دولتی موجود در منطقه شده است.
بهتاش با بیان اینکه تبعات و پیامدهای ناشی از چالش های زیست محیطی نیشکر  یکی دیگر از مشکلات این شرکت است، میگوید: در مواقعی که بقایای نیشکر به آتش کشیده می شود، دود بسیار غلیظ، سمی و سیاهی تا تا شعاع چند کیلومتری در منطقه گسترده شده و سبب آلودگی هوا و مشکلات تنفسی برای شهروندان شهرهای مجاور و یا روستائیان ایجاد می شود.
معضلات زیست محیطی نیشکر
وی اظهار داشت: معضل زیست محیطی دیگر، آبشوئی های بسیار عظیم و هزینه بر زمین های زراعی نیشکر بوده است که سبب روان شدن انواع نمک و املاح غیر مفید در خاک و آب استان خوزستان شده است. نگاهی به آمار و ارقام EC خاک ها و آب آشامیدنی شهرهائی که در معرض این املاح و مواد شیمیائی رها شده در آبراهه های موجود استان خوزستان قرار دارند به خوبی موید این معضل زیست محیطی بسیار نگران کننده است.
این استاد دانشگاه بیان می کند: پائین بودن راندمان بهره وری از منابع و نهاده های موجود در شرکت های نیشکر، تغییرات مدیریتی و رفتارهای گوناگون مدیران شرکت های نیشکر، مستهلک شدن ماشین آلات و عدم جایگزینی بموقع آنها در شرکت های نیشکر، عدم سرمایه گذاری کافی و مناسب در کشت و صنعت نیشکر، تاثیر تغییر سیاست های کلان در کشاورزی بروی تولیدات نیشکر، نبودن توازن و همکاری لازم بین سیستم پولی و بانکی کشور و شرکت های نیشکر، تلاقی وظایف و روشن نبودن جایگاه اصلی متولیان کشت وصنعت های نیشکر، روشن نبودن وضعیت صادرات و واردات شکر باتوجه به تولیدات کشت و صنعت ها و وجود مشکلات فرهنگی و اجتماعی منطقه و شرکت های نیشکر از دیگر مشکلات کشت نیشکر در خوزستان است.
نسیم صادقی مدیرعامل شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی نیز معتقد است که  خوزستان دارای مزارع و نیروی انسانی مناسب در تولید نیشکر بوده و با امکانات و ظرفیتی که در این استان وجود دارد می توان خوزستان را شکرستان کرد.
وارداتی بودن یک سوم شکر کشور
وی می افزاید: هم اینک حدود یک سوم نیاز کشور به شکر از طریق واردات تامین می شود که با بکارگیری تمام ظرفیت خوزستان در زمینه تولید شکر، می توان امیدوار بود که در آینده نیازی به واردات این محصول نباشد.
صادقی عنوان میکند: هدف نهایی در این شرکت دستیابی به برداشت هفت میلیون تن نیشکر و تولید ۷۰۰ هزار تن شکر خام است و هم اینک بالاتر از استاندارد جهانی در کشت و صنعت های تابع این شرکت نیشکر برداشت می شود.
مدیرعامل شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی بیان می کند: امسال در توسعه نیشکر و صنایع جانبی برداشت حدود پنج میلیون تن نیشکر و تولید ۵۰۰ هزار تن شکر پیش بینی شده که بالاترین میزان تولید از زمان فعالیت شرکت تاکنون خواهد بود.
صادقی، میزان تولید شکر این شرکت را افزون بر ۴۰درصد ظرفیت تولیدی کشور اعلام و  تصریح میکند: متوسط برداشت نیشکر در مجموعه شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی ۷۵تن در هکتار بوده و این در حالی است که این رقم در جهان حدود ۷۰تن در هکتار است.
مدیرعامل شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی می افزاید: با وجود مشکل کیفیت آب و شرایط اقلیمی برای واحدهای تابعه متوسط برداشت نیشکر در این واحدها بالاتر از استاندارد جهانی است.
به گزارش رهیاب، نیشکر یکی از ظرفیت های استان خوزستان به شمار می رود اما برداشتن گام های کند سبب به هدر رفتن فرصت ها و تبدیل شدن آن به تهدید می شود.
گرچه در سال های گذشته اقدامات خوبی برای کاهش آلاینده ها و افزایش بهره وری در این شرکت انجام شده اما باید این  اقدامات با سرعت بیشتری پیگیری شود تا بتوان با استفاده از الگوهای عملی در پیشرفت استان استفاده کرد.
لینک کوتاه:

تــوجـه

  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد همین مطلب بنویسید
  • لطفا نظرات خود را به فارسی تایپ نمایید
  • لطفا سعی کنید نظرتان مختصر و مفید باشد
  • به نظرات دیگر کاربران احترام بگذارید

ثبت نظر :


 
 
x
هشدار پلیس به برهم زنندگان آرامش مردم در آستانه چهارشنبه‌سوری مشارکت ۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیونی خیرین در کمک به تجهیز مدارس رشتخوار حمایت کمیته امداد رشتخوار از ۲۰۰ بیمار نیازمند برگزاری اردوی مجازی آشنایی با منابع طبیعی برای دانش آموزان رشتخوار مراسم جشن میلاد امام حسین علیه السلام در رشتخوار+ تصاویر اوکراین برخلاف وعده خود در قبال تعهد همسایگی با روسیه عمل کرده بود/جنگ اوکراین سرسپردگان آمریکا در منطقه را از خواب غفلت بیدار کرد مراسم تکریم و معارفه مسئول عقیدتی سپاه رشتخوار برگزار شد جاهلیت مدرن امروز توسط آمریکای جنایتکار پایه‌‎ریزی می‌شود ۴۷ سری جهیزیه به نوعروسان تحت پوشش کمیته امداد در رشتخوار اهدا شد موضوع اوکراین درسی بزرگ برای سایر کشورها در حوزه اعتماد به غرب و آمریکاست/ حمایت آمریکا و ناتو از اوکراین در حد گفتار درمانی است وظیفه ما امروز ورود همگانی در مسئله جهاد تبیین است/باید قدردان خون شهدا و امنیت امروز کشور باشیم رشتخوار رکوردار بیشترین بارندگی استان و کشور
hacklink al hd film izle php shell indir siber güvenlik Ankara evden eve nakliyat Ankara evden eve nakliyat türkçe anime izle Fethiye Escort Fethiye Escort